Tez Proje Hazırlama:Bilimsel Araştırma Yazımı

Tez Bitirme Projesi Hazırlama: Bilimsel Araştırma Yazımı

Tez ve proje çalışmalarında genel olarak ana taslak aşağıdaki tabloda özet olarak sunulmaktadır.

Araştırmanın kısımları İçerdikleri
Başlık
İthaf
Önsöz
Ön Kısım İçindekiler
Tablolar Listesi
Kısaltmalar Listesi
Özet
Abstract
Giriş
Metin Kısmı Kısımlar
Bölümler
Sonuç
Açıklamalı sözlük
Ekler
Son Kısım Son ekler
Bibliyografya
İndeks
Özgeçmiş

Yukarıdaki tablo araştırmanın veya herhangi bir bilimsel çalışmanın örnek modelini oluşturmaktadır.

Tez Proje Hazırlama:Bilimsel Araştırma Yazımı metotları: Aşağıda detaylı anlatılmaya çalışılmıştır.

  1. Ön Kısım

Bir araştırmada başlık, önsöz, içindekiler ve benzerleri araştırma metninden sayılmazlar. Bunlar bir tür asıl araştırmayı tanıtıcı, tanımlayıcı veya yazarın özel mesajını iletici nitelikteki yazılardır. O nedenledir ki, hepsi birden ön kısım diye nitelendirilerek metinden önce gelecek biçimde yerleştirilirler.

Başlık

Her araştırma raporunun ve bilimsel çalışmanın bir başlığı bulunur. Başlık, kısa, özlü ve dikkat çekici olmalı, aynı zamanda da araştırmanın içeriğine uygun düşmelidir.

Başlık sayfasında ayrıca şu gibi bilgiler yer alır: İlgili üniversite, enstitü veya kurum adı, araştırmacının adı ve soyadı, çalışmanın sunulacağı öğretim üyesi veya kurum, araştırma türü (örneğin bitirme ödevi, seminer, yüksek lisans veya doktora tezi gibi), araştırmanın yapıldığı yer, tarih, vs.

İthaf

Ancak basılı eserler ithaf edilebilir, basılı olmayan çalışmalara konulmaz. İthaf için ayrılan sayfaya başka bir şey yazılmaz.

Önsöz

Bir bakıma, araştırmacının okuyucuya iletmek istediği özel mesaj durumundadır. Onun konu hakkındaki kişisel görüş, amaç ve dileklerini kapsar. Araştırmacının yardım gördüğü kişi veya kurumlara teşekkürü de yine bu bölüm içinde yer alır.

İçindekiler

İçindekiler listesi, çalışmanın kapsamına giren tüm başlık ve belirli dereceye kadar ait başlıkların sırayla sayfa numaralarını gösterir.

Araştırma metni bölümlerden, bölümler de derece derece alt bölümlerden oluşur. Her bölüm ve alt- bölümün bir başlığı, bir de sınıflandırma numarası vardır. İçindekiler sayfasında bir alt – bölüm, üstünde yer alan başlığın altına, iki harf boşluğu içerden başlanarak yazılır. Böylece araştırma plânının yapısı zincirleme bir merdiven görünümü alır. Bölümler kendi aralarında, aynı derecedeki alt bölümler de yine kendi aralarında bir hiza oluştururlar.

Sayfanın üst kısmına, ortaya gelecek biçimde, büyük harflerle İÇİNDEKİLER diye yazılır. Sağ üst köşeye de Sayfa No. yazısı konulur. Bundan sonra, metin öncesi ve metin sonrası kısımlarla birlikte, araştırmanın tüm başlıkları yazılarak karşılarında başlangıç sayfa numaralan gösterilir. Sayfalarında başlangıç sayfa numaralan gösterilir. Sayfa numaraları, son rakamlar alt alta gelecek biçimde yazılmalıdır. İçindekiler listesinde yer alan başlıklar, metindeki başlıklarla tıpatıp aynı olmalıdır; başlıkları değiştirmek veya kısaltmak doğru değildir.

Tablolar Listesi

Bir araştırmada tablo ve şekiller fazla değilse bunların ayrıca bir listesini yapmaya gerek yoktur. Fakat çok sayıdaki tablo ve şekiller için ayrı listeler düzenlemek yararlı olur. Tablolar başlı başına bir grup oluştururlar. Şekiller ise, grafik, diyagram, harita, fotoğraf, vb. resim ve çizimleri kapsar. Tablo ve şekil listelerine, önce tablo veya şeklin numarası ile başlığı yazılarak karşılarında sayfa numaralan gösterilir.

Kısaltmalar Listesi

Eğer yazar, genellikle herkes tarafından bilinenlerin dışında kısaltmalar yapmışsa bunların bir listesinin araştırmanın Ön kısmında gösterilmesinde yarar vardır. Kısaltmalar listesi alfabetik sıraya göre düzenlenir. Belirtmek gerekir ki, bir kısaltmalar listesine yer verilmiş olsa bile, ilgili terim veya ifade metin içinde ilk kez geçtiğinde uzun şekliyle yazılır, parantez içinde ise kısaltılışı gösterilir. Daha sonraki kullanışlarda yalnızca kısaltmalara yer verilir.

Özet

Sosyal Bilimler veya Fen Bilimleri alanındaki bazı dergilerde yayınlanan makalelerin başında 100-150 kelimelik tez ve proje çalışmalarında ise 100-400 kelimelik özetlere yer verilmesi gelenekselleşmiştir. Özet, araştırmanın amacını (tezini), bulgu ve sonuçlarını yorumsuz biçimde ortaya koyar; tek başına bir sayfaya yazılır.

Özetin sonunda alt kısmında anahtar kelimeler yer alır.

Abstract

Bu kısımda özetin aynısı İngilizce olarak yazılır.

Tez Proje metin kısmı

Araştırmanın asıl gövdesi metin kısmından oluşur. Metin, ön kısmı kapsamaz; girişle başlar ve sonuçla biter. Metinde açıklanan bilgiler, bölümler ve bazen bölümlerin bir araya toplanmasıyla oluşturulan kısımlar biçiminde okuyucuya sunulur. Metinde ayrıca başvuru parantezleri, dipnotu ve son notu numaralarıyla dipnotu açıklamaları vs. de yer alır. Metnin bitiminden sonra araştırmanın son kısmı gelir.

Giriş

Bir araştırmanın metin kısmı “giriş” ile başlar. Giriş’i önsöz’le karıştırmamak gerekir. Girişte, araştırmanın çözümlemeye çalıştığı sorun ortaya konur, hipotez veya tez cümlesi açıklanır ve kullanılan yöntemle araştırmanın sınırlamalarından söz edilir.

Giriş bazen araştırmanın birinci bölümü durumundadır. Kısa araştırmalarda ayrı bir giriş başlığına yer vermek gerekir. Ancak uzun araştırmalarda methe giriş yerine birinci bölümle başlamak yoluna gidilebilir. Girişin (veya birinci bölümün) ilk sayfası, numaralandırmada araştırmanın (1) rakamı ile gösterilen sayfasıdır.

Kısımlar

Bazen, özellikle uzun araştırma veya bilimsel çalışmalarda, belirli konularla ilgili bölümler bir araya getirilerek bölüm kümeleri veya kısımlar oluşturulur. Dolayısıyla bu durumda bölümler, içine girdikleri kısımların birer parçası durumuna gelirler.

Buna göre, her kısmın ayrı bir genel başlığı olur ve o kısımda bölümlerde yer alan açıklamaların genel bir tanıtımı yapılır. Ayrıntılı açıklamalara daha sonra yer verileceği için kısım başlığı altında fazla ayrıntıya inilmez. Birinci kısma girişten önce değil, girişten sonra yer verilir. Bazen hoş bir görüntü yaratmak için kısım başlığı yazılarına sayfa ortasından başlanabilir.

Bölümler

Bir araştırmadaki görüş, bilgi ve fikirler, bölümler ve onların alt bölümlerinden oluşan bir plân içerisinde sunulur. Bölümlerin sayısı, araştırmanın uzunluğuna ve karmaşıklığına göre değişir.

Araştırmada bölüm ayrımının sıralanışı, hipotezi destekleyecek bir gelişme göstermelidir. Her alt – bölüm yer aldığı bölümdeki ana düşünceyi, bölümler de ana tez cümlesini (hipotezi) destekleyici nitelikte olmalıdır. İyi bir bölümlendirme okuyucunun, konunun tüm yönlerini görmesine ve fikirler arasındaki ilişkiyi kolayca kavramasına yardımcı olur. Zorunluluk bulunmamakla birlikte, bölümlerin az çok aynı uzunlukta olmalarına da özen gösterilmelidir.

Açıklamaların, konunun bütünlüğü içindeki yerini belirleyebilmek için (örneğin, ana bölüm mü, alt bölüm mü, ya da kaçıncı ana bölümün, kaçıncı alt – bölümü gibi) konu başlıkları genel plân çerçevesinde numaralandırılır. Fakat bazı çalışmalarda başlıklarla yetinilmekte ayrıca bir numaralandırmaya gidilmemektedir.

Araştırmayı bölümlere ayırmada kullanılan başlıca iki numaralandırma sistemi vardır. Bunlar, rakam – harf sistemi ile ondalık sistemdir. Aşağıda bu iki sistem kısaca tanıtılacaktır:

  1. Rakam – harf sistemi

Bu sistem daha çok Avrupa sistemi olarak bilinmekte, ülkemizde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Rakam – harf sisteminde numaralandırmaya büyük Romen rakamlarıyla başlanır ve alt bölümlerde bir harf ile bir normal rakam (Arap rakamı) birbirini izler. Kitap ve benzeri hacimli çalışmalarda tercih edilen bir sistemdir. Rakam-harf sistemi aşağıda sembollerle gösterilmiştir.

  1. Ondalık sistem

Bu sistemde birinci rakam ana bölümleri, ilk basamakta yer alan sayı birinci derece, ikinci basamakta yer alan sayı da İkinci derece alt bölümü, vs. göstermektedir. Örneğin, 1.2.4 şeklindeki bir sayı, birinci bölümün ikinci alt bölümü içinde yer alan dördüncü başlığı ifade etmektedir. Bu sistem daha çok Anglosakson ülkelerinde uygulanır. Ancak kolay ve pratik olması dolayısıyla ülkemizde de yaygınlık kazanmıştır. Özellikle kısa raporlar ve makale türü yazılarda yaygın olarak kullanılır.

İçindekiler sayfasında her alt bölüm, üstündeki başlığa ait ilk kelimenin birinci harfinin tam altından yazıldığı için plân, kademeli bir görünüm almaktadır. Kuşkusuz başlıklar metin içinde böyle kademeli şekilde sıralanmazlar.

Tez Proje Hazırlama:Bilimsel Araştırma Yazımı İçindekiler (outline) kısmı örneği

Rakam – Harf Sistemi:

Birinci Bölüm BÖLÜM BAŞLIĞI

  1. BİRİNCİ DERECE ALT BÖLÜM
  2. İKİNCİ DERECE
  3. Üçüncü Derece
  4. Dördüncü

(1)       Beşinci

(a)       Altıncı

  1. i) Yedinci
  2. ii) Yedinci

(b)       Altıncı

(2)       Beşinci

  1. Dördüncü
  2. Üçüncü Derece
  3. İKİNCİ DERECE
  4. BİRİNCİ DERECE ALT BÖLÜM

ONDALIK SİSTEM:

  1. BİRİNCİ BÖLÜM

        1.1         Birinci Derece Alt Bölüm

                1.1.1    İkinci Derece

                        1.1.1.1 Üçüncü Derece

                       1.1.1.2. Üçüncü Derece

           1.1.2    İkinci Derece

      1.2         Birinci Derece Alt Bölüm

  1. İKİNCİ BÖLÜM
Normal bir tez veya proje çalışmalarında şablon

Dış kapak

İç kapak

Tez onay formu

Bildirim/etik formu

Önsöz/teşekkür

İçindekiler

Özet

Abstract/Summary

Tablolar Listesi/Dizini (varsa eklenir)

Şekiller Listesi/Dizini (varsa eklenir)

Grafikler Listesi/Dizini (varsa eklenir)

Kısaltmalar Listesi (varsa eklenir)

Giriş

  1. BİRİNCİ DERECEDEN BAŞLIK

1.1. İkinci Dereceden Başlık

1.1.1. Üçüncü Derecenden Başlık

1.1.1.1. Dördüncü Dereceden Başlık

.

.

  1. BİRİNCİ DERECEN BAŞLIK

2.1. İkinci Dereceden Başlık

….

….

  1. BULGULAR
  2. TARTIŞMA
  3. SONUÇ VE ÖNERİLER/DEĞERLENDİRME
  4. KAYNAKÇA

ÖZGEÇMİŞ

 Bitirme projesi hazırlama

Bölüm ve alt bölüm başlıkları paragraf başı hizasından, önce numara konularak yazılırlar.

Genellikle kısa raporlar adeta tek bir bölüm görünümünde olurlar. Bu tür çalışmalarda büyük Romen rakamları (veya ondalık sistemde birinci rakamlar) bölüm yerine geçmek üzere ana fikirleri ifade eder.

  1. Sonuç

Metnin son bölümüdür. Burada elde edilen bulgular ortaya konulur, yorumlanır ve hipotez veya tez cümlesinin geçerliği konusunda yargıda bulunulur. Sonuçta araştırmanın bir özeti de sunulabilir.

  1. SON KISIM

Ana metnin bir parçası niteliğini taşımayan birtakım bilgi, belge ve düzenlemeler araştırmanın son kısmında sunulur. Bunlar arasında açıklamalı sözlük, ekler, sonnotlar, bibliyografya ve indeks gibi bölümler sayılabilir.

Açıklamalı Sözlük

Metinde geçen bazı yabancı kelimeler, teknikler veya özel ifadeler konusunda okuyucunun bir tanışıklığı yoksa metnin sonuna bunların, tanım, anlam veya kısa-açıklamalarıyla ilgili bir sözlük (glossary) koymakta yarar olabilir.

Açıklamalı sözlüğün alfabetik olarak düzenlenmesi gerekir. Açıklamalı sözlük ön kısma da konulabilir; ancak özellikle uzun olduğu durumlarda sona yerleştirmek daha uygun olur. O taktirde, açıklamalı sözlüğe eklerden ve bibliyografyadan önce yer verilir.

Ekler

Metinde verilmesi araştırmanın bütünlüğünü bozan veya dikkati dağıtan malzeme ve bilgiler, ekler halinde araştırmanın sonuna konulmalıdır. Genellikle şu gibi malzemeyi ekte vermekte yarar vardır: Uzun ve ayrıntılı tablolar, anket formları, deneklerin beyanlar çizelgeler, belgeler, bilgisayar çıkışları, yasa maddeleri, uzun alıntılar, vs.

Her ek ayrı bir sayfa üzerine yazılır. Ekler, harf veya rakamlarla numaralandırılırlar; örneğin Ek A, Ek B veya Ek 1, Ek 2 şeklinde. Her ekin bir de başlığı olmalıdır. Bu genellikle, ekte sunulan belgenin başlığı ile aynıdır.

Eğer aynı türden çok sayıda malzeme ekte verilecekse, birbirleriyle ilgili olanları bir araya getirip tek bir numara ve genel başlık altında toplamak daha uygun olur. Her gruba giren belgeler, kendi içlerinde ayrıca numaralandırılabilir ve ayrı başlıklar alabilirler.

Sonnotlar

Bazen, araştırma metninde numaralarla gösterilen başvurular sayfa altında dipnotu biçiminde belirtilmeyip topluca son kısma konulurlar. Dipnotu yerine son notu diyebileceğimiz bu sistem kısa araştırmalar için pratik, fakat uzun araştırma veya çalışmalar için pek kullanışlı değildir.

Diğer bir uygulama da metin içi kaynak gösterme yönteminde görülür. Bu sistemde kaynak niteliğinde olmayan notlar veya açıklamalar numaralandırıldıktan sonra bazen sayfa altlarına, bazen da araştırmanın son kısmına, bibliyografyadan önce gelecek biçimde yazılırlar. Bu ikinci sistemde tüm notlar, “Sonnotlar” veya yalnızca “Notlar” başlığı altında sıralanarak kaydedilirler.

Bibliyografya

Bibliyografya, araştırmanın ortaya çıkartılmasında yararlanılan tüm kaynakların alfabetik olarak sıralandığı bölümdür.

Metin kısmında başvuru yapılan kaynakların tümüne bibliyografyada yer vermek gerekir. Fakat dipnottu başvuru sisteminde yazar, bunların dışında yararlandığı genel bilgi kitaplarından, özellikle önemli bulduklarını da bibliyografyaya kaydedebilir.

İndeks

Basılı olmayan bir çalışmaya, hele bu çalışma fazla hacimli değilse, indeks (dizin) konulması olağan değildir. Fakat kitap şeklindeki çalışmalara ve uzun basılı araştırmalara indeks koymanın oldukça büyük yararları vardır.

Akademik Danışmanlık Merkezi Destekleriniz İçin Teşekkür Ediyoruz.

About the author

Tez Hazırlama Merkezi-SPSS Analiz Yapımı-Yüksek Lisans Proje Hazırlama ve Yazımı, Uzman Akademisyen Yazarlar ile Akademik Danışmanlık Hizmetleri

5 comments on “Tez Proje Hazırlama:Bilimsel Araştırma Yazımı”

  1. Sevda Cevapla

    Bitirme projem için danışmanlık istiyorum Proje danışmanım izinde olduğundan yardımcı olunmuyor. Hemn dönüş yapabilirseniz teşekkür ederim

  2. Seda Z. Cevapla

    Tezimde acil yardım almak istiyorum daha başlamadım az vaktim var 1 ay kadar nasıl yetiştireceğim bilemiyorum lütfen acil bana ilettiğim nunaradan ulaşın. Teşekkür.

  3. Ela Cevapla

    Araştırma projesi dersim için acil anket hazırlamam gerekiyor. Dönüş yaparsanız cok sevinirim

Leave A Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Tez Proje Makale Ödev Spss Analiz Hazırlama ve Yazım Hizmetleri Merkezi

Akademik Kalitenin Güvenilir Adresi